Van 1700 tot 1815
Wapent U allen, verkiest zelf degenen die U bevelen moeten, en gaat, evenals het volk van Amerika, in alle bescheidenheid te werk.
Joan Derk van der Capellen
De achttiende eeuw heeft een saai 'imago', maar is dat wel terecht? Dit is de eeuw van de Verlichting, van de rap voortschrijdende wetenschap en de nieuwe opvoedkundige idealen. Maar het is ook de eeuw waarin de Republiek op grote schaal in slaven handelt, vanuit Fort Elmina in Ghana tot in Suriname en op Curaçao.
De machtsverhoudingen verschuiven voortdurend. Regenten proberen zich staande te houden, terwijl de invloed van de burgerij groeit. De politieke verwikkelingen aan het einde van de eeuw beleven we via twee historische figuren uit het oosten van het land: Joan Derk van der Capellen en Herman Willem Daendels: de 'pen' en het 'zwaard' van de patriottenbeweging.
Uitzending: 9 november 2008, 20.15 uur, Nederland 2.
Herhaling: 29 november 2008, 14.55 uur, Nederland 2.
--
Rectificatie: 'Kroonprins Willem-Alexander wèl directe nazaat van Willem van Oranje'
In aflevering 5 wordt verteld dat na het tweede Stadhouderloze Tijdperk (1702-1747) een telg uit de Friese Nassautak stadhouder wordt: Willem IV. Charles vervolgt:
'Betekent dit dus dat ons 21ste eeuwse koningshuis niet direct van Willem van Oranje afstamt? Ja. Willem-Alexander is geen directe nazaat van Willem van Oranje-Nassau, maar van zijn broer Jan van Nassau, de stamvader van de Friese Nassautak.'
Kijkers attendeerden de redactie er terecht op dat deze opmerking onjuist is. Willem-Alexander is wèl een directe afstammeling van Willem van Oranje, hoewel via de vrouwelijke lijn. Hoe zit het precies? Albertine Agnes, de dochter van Willem van Oranjes zoon Frederik Hendrik, trouwde met Willem Frederik van Nassau Dietz. Hun zoon Hendrik Casimir II was de vader van Johan Willem Friso. En Johan Friso, dat was de vader van stadhouder Willem IV.
--